Hợp đồng dân sự có yếu tố nước ngoài và vấn đề bổi thường thiệt hại hợp đồng


 

Hợp đồng dân sự (HĐDS) có yếu tố nước ngoài (YTNN) là HĐDS có chủ thể nước ngoài tham gia; căn cứ pháp lý làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt hợp đồng xảy ra ở nước ngoài hoặc theo pháp luật nước ngoài; tài sản liên quan đến hợp đồng nằm ở nước ngoài. Chính YTNN dẫn đến hiện tượng cùng một lúc có thể có nhiều hệ thống pháp luật cùng tham gia điều chỉnh hợp đồng. Từ đó, việc xác định luật áp dụng cho hợp đồng cũng như để bảo vệ lợi ích của các bên khi giải quyết các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng tất yếu sẽ gặp nhiều khó khăn. Để giải quyết vấn đề này, một trong những nguyên tắc quan trọng được pháp luật các nước cũng như các điều ước quốc tế ghi nhận là các bên tham gia quan hệ hợp đồng có quyền thỏa thuận chọn luật áp dụng cho hợp đồng.

Có “yếu tố nước ngoài” được hiểu như  sau : 
- Có ít nhất chủ thể tham gia quan hệ này là nước ngoài. Chủ thể nước ngoài có thể là người nước ngoài, pháp nhân nước ngoài, nhà nước nước ngoài (ví dụ một quan hệ hôn nhân giữa công dân Việt Nam với công dân Đức, chủ thể nước ngoài là công dân Đức).

Lưu ý: trường hợp 2 công dân Việt Nam đang học tập, làm việc ở nước ngoài kết hôn thì không được xem là hôn nhân có yếu tố nước ngoài

- Khách thể của quan hệ này liên quan đến tài sản, công việc ở nước ngoài (ví dụ: một quan hệ thừa kế tài sản giữa công dân Việt Nam với công dân Anh, tài sản thừa kế đang tồn tại trên lãnh thổ Anh; việc gửi giữ tài sản giữa một công dân Việt Nam tại một đại lý ở nước ngoài thì trách nhiệm bảo quản tài sản là khách thể của quan hệ đó…).
- Sự kiện pháp lý làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt quan hệ này xảy ra ở nước ngoài (ví dụ: pháp nhân Việt Nam ký hợp đồng mua bán hàng hoá với pháp nhân Mỹ tại Newyork, việc ký kết hợp đồng là một sự kiện pháp lý).

Tuy nhiên những tranh chấp trong hợp đồng dân sự có yếu tố nước ngoài xảy ra thường xuyên và biện pháp giải quyết rất rắc rối. Do đó khi giao kết hợp đồng có yếu tố nước ngoài mỗi cá nhân cần nắm vững các kiến thức cơ bản về nó.

Bồi thường thiệt hại hợp đồng dân sự có yếu tố nước ngoài

 

I. Căn cứ pháp lý của việc bồi thường thiệt hại hợp đồng dân sự có yếu tố ngoài

Bộ luật Dân sự 2005

Nghị định số 138/2006/NĐ-CP ban hành ngày 15/11/2006 có hiệu lực ngày 13/12/2006 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành các quy định của Bộ luật dân sự về quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài

 

II. Bồi thường thiệt hại hợp đồng dân sự có yếu tố nước ngoài

1. Bồi thường thiệt hại trong hợp đồng dân sự có yếu tố nước ngoài

Căn cứ theo nội dung của hợp đồng mà các bên đã giao kết với nhau

 

2. Bồi thường thiệt hại trong hợp đồng dân sự có yếu tố nước ngoài

Vấn đề bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là trách nhiệm dân sự về quan hệ bồi thường thiệt hại mà trước khi sảy ra thiệt hại, các bên chủ thể là bên gây thiệt hại và bên bị thiệt hại không có thỏa thuận hoặc hợp đồng nào. Các bên nói trên vẫn có trách nhiệm với nhau trong việc bồi thường thiệt hại trước sự kiện gây ra thiệt hại ngoài dự kiến về tài sản hoặc tinh thần

Khác với trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong hợp đồng, vấn đề bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được giải quyết không trên cơ sở của hợp  đồng dân sự mà chỉ giải quyết trên cơ sở của pháp luật quy định là thiệt hại thực tế đã gây ra

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong Tư pháp quốc tế được hiểu là quan hệ trách nhiệm có yếu tố nước ngoài, có nghĩa là: các bên chủ thể bao gồm bên gây thiệt hại và bên bị gây thiệt hại có quốc tịch khác nhau hoặc nơi cư trú khác nhau (đối với cá nhân) hoặc trụ sở ở các nước khác nhau (đối với pháp nhân); hay hành vi gây thiệt hại hoặc hậu quả thực tế của hành vi gậy thiệt hại sảy ra ở nước ngoài

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, vấn đề giải quyết xung đột pháp luật về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được quy định tại Điều 773 Bộ luật Dân sự 2005 như sau:

1) Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được xác định theo pháp luật của nước nơi xảy ra hành vi gây thiệt hại hoặc nơi phát sinh hậu quả thực tế của hành vi gây thiệt hại.

Theo khoản 1 Điều 773 Bộ luật Dân sự năm 2005, nguyên tắc chung được áp dụng ở đây là nguyên tắc nơi sảy ra hành vi vi phạm pháp luật hoặc nơi phát sinh hậu quả thực tế của hành vi gây thiệt hại.

Việc giải quyết xung đột pháp luật đối với nghĩa vụ ngoài hợp đồng trong khoa học pháp lý, cũng như thực tiễn của các quốc gia đều thống nhất theo chiều hướng áp dụng các quy phạm xung đột để lựa chọn pháp luật của quốc gia này hay quốc gia khác. Tuy nhiên, có quốc gia thường quy định theo nguyên tắc nơi xảy ra hành vi gây thiệt hại, có quốc gia – theo nguyên tắc nơi phát sinh hậu quả thực tế của hành vi gây thiệt hại là chủ yếu, trong trường hợp không xác định được nơi đó thì áp dụng nguyên tắc nơi phát sinh hậu quả thực tế của hành vi gây thiệt hại. Cách quy định theo nguyên tắc nơi xảy ra hành vi gây thiệt hại thường phải ý thức về hệ thống pháp luật nơi đó

Bởi vậy, các quy định của khoản 1 Điều 773 Bộ luật dân sự năm 2005 cần được hiểu theo hướng khi không xác định được nơi sảy ra hành vi gây thiệt hại mới áp dụng nguyên tắc nơi phát sinh hậu quả thực tế của hành vi gây thiệt hại. Nếu hiểu theo cách ngược lại, áp dụng nguyên tắc bất kỳ trong hai nguyên tắc đó là nguy hiểm, bởi nó sẽ dẫn tới sự nghi ngờ về sự vô tư của các quan tòa từ phái các bên

Thêm vào đó, một quy phạm xung đột mang tính chất mệnh lệnh trong pháp luật Việt Nam là: “trong trường hợp áp dụng pháp luật Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thì tuân theo các quy định tại Chương XXI phần thứ 3 của Bộ luật Dân sự và các văn bản khác có liên quan”/ khoản 2 Điều 17 Nghị định số 138/2006/NĐ-CP ngày 15/11/2006 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành các quy định của Bộ luật dân sự về quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài

2) Việc bồi thường thiệt hại do tàu bay, tàu biển gây ra ở không phận quốc tế hoặc biển cả được xác định theo pháp luật của nước mà tàu bay, tàu biển mang quốc tịch, trừ trường hợp pháp luật về hàng không dân dụng và pháp luật về hàng hải của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có quy định khác.

3) Trong trường hợp hành vi gây thiệt hại xảy ra ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt nam mà người gây thiệt hại và người bị thiệt hại đều là công dân hoặc pháp nhân Việt Nam thì áp dụng pháp luật Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Các khoản 2, 3 Điều 773 Bộ luật dân sự 2005 quy định về vấn đề xác định hệ thống pháp luật điều chỉnh các quan hệ về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng đối với các trường hợp xảy ra ở ngoài lãnh thổ Việt Nam. Đối với trường hợp do tàu bay, tàu biển gây ra ở không phận quốc tế hoặc biển cả, vấn đề đền bù thiệt hại được xác định thep pháp luật của quốc gia mà tàu bay, tàu biển mang quốc tịch. Ở đây, chúng ta hiểu là áp dụng pháp luật cuả quốc gia mà tàu bay, tàu biển gây thiệt hại có quốc tịch. Trong các trường hợp như vậy, nguyên tắc nơi sảy ra hành vi gây thiệt hại hoặc nơi phát sinh hậu quả thực tế của hành vi gây thiệt hại không thể áp dụng được, bởi nơi đó là không phận của cộng đồng. Trong luật quốc tế, có một nguyên tắc tại vùng không phận quốc tế chỉ tồn tại quyền tài phán của quốc gia mà tàu thuyền mang cờ. Bởi vậy việc áp dụng nguyên tắc này có luận chứng thuyết phục. Đa số các quốc gia trên thế giới cũng thường xuất phát từ nguyên tắc đó trong bối cảnh như vậy.

Đối với trường hợp gây thiệt hại ngoài lãnh thổ Việt Nam trong quan hệ giữa công dân, pháp nhân Việt Nam với nhau nguyên tắc lựa chọn pháp luật ở đây là nguyên tắc pháp luật quốc gia mà các chủ thể mang quốc tịch. Trong trường hợp này, áp dụng pháp luật Việt Nam là phù hợp hơn cả bởi hai lý do: dễ xác định các chủ thể đều là công dân hoặc pháp nhân Việt Nam.

 

Trân trọng!

                          



Lưu ý: Những thông tin pháp lý đăng tải được trả lời bởi các luật sư, chuyên viên tư vấn chuyên nghiệp, giàu kinh nghiệm. Tuy nhiên các thông tin, trích dẫn chỉ mang tính chất tham khảo do các văn bản pháp luật dẫn chiếu luôn cập nhật và thay đổi nên có thể hết hiệu lực hoặc được thay thế tại thời điểm hiện tại. Khách hàng khi đọc bài viết mà không để ý hiệu lực của điều luật thì có thể dẫn tới sai sót nếu áp dụng ngay vào thực tiễn.

Để chắc chắn và cẩn trọng nhất, khách hàng có thể Liên hệ để được tư vấn chính xác nhất về nội dung này.

Luat Hieu Gia

VPGD HIEU GIA LAW

Văn phòng tại Hà Nội: Số 2/115, Nguyễn Khang, Cầu Giấy, Hà Nội

Văn phòng tại Quảng Ninh: Số 46 Nguyễn Văn Cừ, Hồng Hà, TP Hạ Long, Quảng Ninh

Hotline: 0979.645.567 -  093.324.3003

Email: luathieugia@gmail.com     

Website: Luathieugia.com

LUẬT HIẾU GIA

 

 - Tư vấn mọi vấn đề liên quan để khách hàng có  lựa chọn tối ưu nhất cho vụ, việc trên;

 - Soạn hồ sơ cho khách hàng;

 - Đại diện đến cơ quan nhà nước làm thủ tục nộp      hồ sơ, theo dõi tình trạng hồ sơ, nhận kết quả;

 - Bàn giao giấy tờ (kết quả) cho khách hàng;

 - Chuyển hồ sơ lưu cho khách hàng

 

Luat Hieu Gia



Chia sẻ bài viết


facebook.png twitter.png google-plus.png

Tìm kiếm

LUẬT SƯ TƯ VẤN PHÁP LUẬT (24h/7):

Gọi: 0979.645.567

LUẬT SƯ TƯ VẤN PHÁP LUẬT
TƯ VẤN LUẬT ONLINE (24h/7)

Gọi: 093.324.3003

LUẬT SƯ TƯ VẤN PHÁP LUẬT












Dịch vụ nổi bật